تعقیب حقوقی در مقابل تعقیب هوایی

به گزارش وبلاگ پاندا، عصر روز پنج شنبه پرواز 1152 هواپیمایی ماهان که از تهران به مقصد بیروت در حال حرکت بود، به دلیل حرکات تهدیدآمیز و تحریک آمیز دو جنگنده اف-15آمریکا بر فراز آسمان سوریه مجبور به کاهش سریع ارتفاع، عوض کردن لاین پرواز و فرود اضطراری می گردد که در این بین بعضی از مسافران این پرواز آسیب می بینند.

تعقیب حقوقی در مقابل تعقیب هوایی

آمریکا 5 ساعت بعد از این اتفاق مسوولیت آن را برعهده گرفت و مقامات این کشور تایید کردند که جنگنده هایی که در راستا پرواز هواپیمای ماهان از تهران به لبنان ایجاد مزاحمت نموده بودند، آمریکایی بوده اند. به همین دلیل، بیل اوربان سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا در این باره مدعی شد که یک جنگنده اف-15 در ماموریت هوایی همیشگی خود برفراز پایگاه التنف در سوریه اقدام به بازرسی بصری هواپیمای مسافربری ماهان ایران کرد و این اقدام در فاصله ای ایمن با هواپیما انجام شد و خلبان جنگنده پس از اطمینان، از آن هواپیما فاصله گرفت.

کنوانسیون شیکاگو مصوب 7 دسامبر 1944 در رابطه با امکان اقدام نظامی علیه هواپیماهای غیر نظامی میباشد که رویکرد ایکائو در حوزه امنیت هوانوردی را تشکیل می دهد. ماده 3 مکرر این کنوانسیون با هدف ممنوعیت هر گونه اقدام مسلح علیه هواپیمای کشوری و متعاقب سرنگونی هواپیمای 007 کره در دسامبر 1983 به کنوانسیون شیکاگو اضافه شد. در این قضیه یک فروند هواپیمای 747 کره در سپتامبر 1983 بدون مجوز وارد قلمروی هوایی شوروی سابق شد. هواپیماهای شوروی این هواپیما را رهگیری و علامت های هشدار دهنده برای ان ارسال کردند که هواپیمای مزبور به این علائم پاسخی نداد به همین دلیل شوروی این هواپیما را بر فراز جزایر ساخارین که نقطه خروجی هواپیما از خاک این کشور بود، سرنگون کرد. شوروی ادعا میکرد که هواپیمای کره غیر نظامی بوده اما نحوه عملکرد ان طوری بوده که وجود اهداف خرابکارانه و جاسوسی را احتمال میداده است. این اقدام با واکنش گسترده دولت ها روبرو شد به همین خاطر در جلسه فوق العاده شورای ایکائو دولت ها تصمیم دریافتد تا موضوع اصلاح معاهده شیکاگو در خصوص تعهد عدم توسل به زور علیه هواپیمای غیر نظامی را در دستور کار قرار دهند و بدین ترتیب ماده 3 به تصویب دولت ها رسید و انها با در نظر دریافت حقوق و تعهدات خود در منشور ملل متحد، تصدیق کردند که از به کاربردن سلاح علیه هواپیمای غیر نظامی در حال پرواز خودداری کنند.

ماده 44 کنوانسیون شیکاگو به صراحت هدفها و مقاصد سازمان را بیان نموده که عبارت است از توسعه اصول و امور فنی هوانوردی بین المللی و تحکیم برنامه و پیشرفت حمل و نقل هوایی بین المللی به طوری که: سلامتی و توسعه منظم هواپیمایی کشوری بین المللی را در سراسر دنیا تأمین سازد، فنون مربوط به طرح هواپیما و به کار انداختن هواپیما را به منظورهای صلح جویانه تشویق نماید و همچنین سلامتی پرواز را در هوانوردی بین المللی توسعه دهد.

با این وجود طریقه حکمیت و دادخواهی در مواد 84، 85 و 86 کنوانسیون شیکاگو تصریح شده است که در صورت حل و فصل نشدن موضوع در شورای ایکائو، طرفین دعوی میتوانند موضوع شکایت خود را به وسیله دیوان بین المللی دادگستری پیگیری کنند. بر این اساس ماده 84 کنوانسیون اشعار میدارد: چنانچه عدم توافقی بین دو یا چند کشور متعاهد راجع به تفسیر یا اجرای این قرارداد و ضمایم آن حاصل شود و نتوان آن را با مذاکرات حل نمود، بر حسب درخواست هر کشور ذی مدخل در عدم توافق برای اخذ تصمیم به شورای ایکائو ارجاع خواهد شد، هیچ یک از اعضای شورا در خصوص هر گونه اختلافی که خود در آن شرکت دارند، حق رأی نخواهند داشت. هر کشور متعاهدی می تواند با رعایت ماده هشتادوپنج از شورا، به یک دیوان داوری که مورد موافقت طرف دیگر اختلاف باشد و یا به دیوان دادگستری بین المللی تقاضای تجدیدنظر بدهد.

اما انچه حائز اهمیت است اینکه نیروهای تروریستی امریکا به طور غیر قانونی و بدون اخذ مجوز از دولت دمشق در پایگاه التنف مستقر شده اند و از سویی دیگر در خاک کشور ثالث برای پرواز مسافربری ایجاد مزاحمت نموده اند. این در حالی است که هواپیماهای کشوری با فرکانس باز پرواز میکنند و کریدور پروازیشان کاملا اشکار است و هیچ گونه تهدید نظامی را نمیتوان برای انها متصور شد. با این حال قرار است به زودی ایران طی نامه ای مراتب اعتراض و جزئیات این حادثه را به سازمان ملل متحد اعلام کند. ازسوی دیگر سازمان هواپیمایی کشوری طی اطلاعیه ای تعرض جنگنده آمریکایی به هواپیمای ماهان را مصداق شاخص نقض حقوق بین الملل توصیف کرد و خواهان آنالیز این حادثه در ایکائو شد. سازمان هواپیمایی کشوری همچنین بر اساس مفاد ضمیمه 13 پیمان شیکاگو ضمن برقراری تماس با طرف سوری، خواهان آنالیز سریع و دقیق رویداد شد. همزمان نیز معاون حقوقی رئیس جمهور نیز خاطرنشان کرد ایجاد مزاحمت برای هواپیمای مسافربری ماهان تعقیب حقوقی به دنبال خواهد داشت. البته سابقه نشان می دهد که رژیم تروریستی آمریکا پایبند هیچ قانون و مقرراتی نبوده و سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران با 290 سرنشین و قتل زنان و بچه ها، نشانه شاخص آن است. متاسفانه در زمان ترامپ که با شیوع پاندمی کرونا تروریسم مالی و پزشکی علیه مردم کشورمان را تشدید نموده است، عدم پایبندی به مقررات بین المللی افزایش بی سابقه ای یافته است و این رژیم به هرنحوی بدنبال تحریک ایران برای درگیری نظامی است. بر عهده مجامع بین المللی است که بیش از این اجازه رفتارهای غیرقانونی و غیر انسانی رژیم آمریکا را ندهند و مانع بروز فاجعه انسانی دیگری بدست تروریستهای آمریکایی شوند.

کارشناس روابط بین الملل

310 310

منبع: خبرآنلاین

به "تعقیب حقوقی در مقابل تعقیب هوایی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "تعقیب حقوقی در مقابل تعقیب هوایی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید